2013 - ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ 'ΦΙΛΜ ΝΟΥΑΡ' ( Irina Pidova - Φωτεινή Χαμιδιελή - Iordanka Tenova - Λία Τσακσίρα - Σταύρος Νταγιούκλας - Caroline Luigi - Γεωργία Γρηγοριάδου - Νίκη Σφαιροπούλου - Μαρία Δασκαλάκη - Αλέκα Τσιρώνη - Ludyvine De Souza - Lysiane Pons - Εύα Κέκου - Χριστίνα Ιορδανίδου - Υρώ Σημαιοφορίδου - Νάντια Ανδρεανίδου - Βασίλης Τσιτλακίδης - Εύη Τζουβανίδου)

"CHEAP PHOTO, ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ" στη Γκαλερί ΤΕΤΤΙΧ

(Περιοδικό 'Φιλμ Νουάρ' τευχ. 78  19-12-2013)

Φωτ: Λία Τσακσίρα

Οκτώ (+ ένας που δεν πρόλαβε τις ημερομηνίες της έκδοσης) από τους συμμετέχοντες φωτογράφους απάντησαν στην ερώτησή μας:                                   

“Με ποια κριτήρια επέλεξες τις φωτογραφίες και τον τρόπο παρουσίασής τους, για την συμμετοχή σου στην έκθεση;”

“Οι φωτογραφίες είναι επικολημμένες σε καπαφίξ γιατί δεν παρεμβάλεται το γυαλί μεταξύ του έργου και του θεατή, έτσι είναι πιο άμεσες-νομίζω.                                                                                                
Η επιλογή έγινε με κριτήριο την μεταμόρφωση του έργου ζωγραφικής σε ένα άλλο ,αυτόνομο έργο στο οποίο συνεργάζονται τα αντικείμενα με τα χρώματα , σχήματα και γραμμές του φόντου.”               Φωτεινή Χαμιδιελή

“... Με το έργο μου θέλω να εκφράσω την φιλοσοφία μου για την ζωή-ένας ατελείωτος αγώνας να φτάσω και να αγγίξω την τελειότητα.                                                                                                              
Με τον τρόπο που επέλεξα να παρουσιάσω τις φωτογραφίες μου, με φτιαγμένα από εμένα κάδρα, κρύβεται η μαγεία  και η δύναμη της μοναδικότητας.”                                                                              
Iordanka Tenova

“Ήθελα να δείξω μια διασκεδαστική πλευρά του θέματος «γυναίκα - χρόνος». Αγαπώ αυτό το τρίπτυχο επειδή είναι λιτό στη σύνθεση, και τα έντονα χρώματά του πιστεύω ότι αντανακλούν τη χαρά της ζωής (σε κάθε ηλικία). Τοποθέτησα τις φωτογραφίες σε μαύρη επιφάνεια, η οποία αναδεικνύει καλύτερα το βασικό πράσινο χρώμα τους.”                                                                                            
Λία Τσακσίρα              

        

“Ήθελα να εκθέσω φωτογραφίες αφηρημένες αλλά ταυτόχρονα οικείες και με αυτόν το τρόπο να επικοινωνήσω βρίσκοντας κοινούς κώδικες αισθητικής και επικέντρωσης. Σε ότι αφορά τη παρουσίαση επέλεξα  να είναι απλή με σκοπό να μην «κλέψει» από τη φωτογραφία.”

Σταύρος Νταγιούκλας 

“Η τιμή πώλησης ήταν από την αρχή καθορισμένη και έπρεπε να μειωθεί αναλόγως το μέγεθος των έργων. Κι έτσι τα φαντάστηκα σαν κομψά αντικείμενα πάνω σε οριζόντια επιφάνεια, και όχι κορνιζαρισμένα στον τοίχο. Ύστερα, επέλεξα έργα λιτά, με ελάχιστα στοιχεία, τραβηγμένα από κοντινή απόσταση, για να μην παραπέμπουν σε μινιατούρα.”                                                                    Caroline Luigi

“Επέλεξα να στείλω τις συγκεκριμένες φωτογραφίες που παραπέμπoυν στο καλοκαίρι και τη θάλασσα, σε συνδυασμό με τις τυπωμένες λέξεις ενός ποιήματος. Δημιουργούν μια νοσταλγική ατμόσφαιρα  για τον χρόνο που πέρασε. Επίσης, αυτή η ποικιλία των χρωματικών συνδυασμών και αντιθέσεων, θεωρώ ότι τις κάνει εύκολα προσεγγίσιμες και κατανοητές, χαρούμενες και ονειρικές για το κοινό που θα έχει την ευκαιρία να της δει.”                                                                                        Γεωργία Γρηγοριάδου

“Η διάθεσή μου ήταν να αποδώσω κάποια χρηστικά-συμβολικά αντικείμενα που παραπέμπουν σε μια άλλη εποχή με τρόπο που να δίνει αφ'ενός την ατμόσφαιρα της νοσταλγίας,αφ'ετέρου τη σύνδεσή τους με το παρόν και με μια πιο σύγχρονη αντίληψη της αισθητικής”                                                    
Νίκη Σφαιροπούλου

“Οι πέντε φωτογραφίες που έστειλα στην έκθεση είναι μέρος  μιας μεγαλύτερης ενότητας με τίτλο “Hanging stories”. Με δύο από αυτές συνδέομαι συναισθηματικά  και αντιπροσωπεύουν τα συναισθήματά μου για μια συγκεκριμένη πορεία που είχα στη ζωή μου. Δύο φωτογραφίες παρουσιάζουν τον κόσμο γύρω μου. Και μια δείχνει εμένα την ίδια.”                                                    
Irina Pidova

Φωτ: Caroline Luigi

“Το κριτήριο που επέλεξα για να δείξω τις συγκεκριμένες φωτογραφίες είχε να κάνει με αυτή τη μαγική, ατμοσφαιρική αίσθηση που σου δίνει μια λίμνη με συννεφιασμένο ουρανό.

Η παρουσίασή τους έπρεπε να είναι όσο πιο μινιμαλιστική γίνεται, δηλαδή χωρίς εγκλωβισμό σε κορνίζα,  θέτοντας σε "ελευθερία" το μάτι και φυσικά το υγρό στοιχείο που περιλαμβάνει η φωτογραφία..”

Μαρία Δασκαλάκη

"Life is good" στη Γκαλερί ΤΕΤΤΙΧ

(Περιοδικό 'Φιλμ Νουάρ' τευχ. 65  25-4-2013)  

(Συνέντευξη της Αλέκας Τσιρώνη, επιμελήτριας της έκθεσης)

Η ζοφερή ατμόσφαιρα που αποπνέει η έκθεση γίνεται αμέσως αισθητή στο θεατή. Προς τί ο τίτλος "Life is good"; Μπορούμε έτσι εύκολα με τις λέξεις να 'καλοπιάσουμε' τη ζωή;                                                                     Η έννοια του «ζοφερού» προσιδιάζει, στο σκεπτικό της έκθεσης,  στην έννοια του «ανομολόγητου», είτε βιωματικού είτε γνωστικού. Τα διευρημένα, όμως, όρια του ανομολόγητου είναι αυτά που «περιθάλπουν» την κατανόηση, την παραδοχή (ίσως όχι την οπωσδήποτε αποδοχή). Φαίνεται  να υπάρχει ένα έλλειμμα στη βεβαιότητα, με την οποία αυτοπεριγραφόμαστε. Οι κοινωνικοί, κατά κύριο λόγο, ρόλοι που υποδυόμαστε (εντός και εκτός εισαγωγικών)  λειτουργούν μάλλον περιοριστικά στην ειλικρίνειά μας. Ο λόγος μας μετατρέπεται σε περιγραφές προφανών πραγμάτων και καταστάσεων, απουσιάζει ή είναι περιορισμένη, στην καλύτερη εκδοχή, η αντίληψη και εκφορά μη ανακυκλούμενων προτάσεων. Το επαναλαμβανόμενο, το περιττό, το σπασμωδικό, το εχθρικό ή και το συμπτωματικό, το περιστασιακό, το τυχαίο είναι τα κυρίαρχα χαρακτηριστικά του λόγου μας. Σαν πολιτικά όντα το βιώνουμε και ιδιωτικά πλέον. Η ολότητα, η συγκρότηση είναι μάλλον το ποθούμενο.  Η έκθεση πραγματεύεται, λοιπόν, την έκφραση της «ελευθερίας» του ανθρώπου να αυτοπαρατηρείται και να αυτοπροσδιορίζεται, σε έναν προσωπικό μονόλογο.  οι μικρές θεματικές ενότητες του κάθε φωτογράφου όμως συνδιαλέγονται, σε μια απόπειρα σκιαγράφησης του όλου. Το «life is good», λοιπόν, έρχεται αφ΄ενός να κηρύξει την «βιωματική» ζωή ως αγαθό, ως αξία, αφ΄ετέρου να σαρκάσει λίγο την ευκολία με την οποία χρησιμοποιούνται παρόμοιες εκφράσεις. 

Οι φωτογραφίες που αποτελούν την έκθεση διαφέρουν στην αισθητική, ακόμη και στην τεχνοτροπία. Με ποιά κριτήρια έγινε η επιλογή;                                                                                                                                 Τα κριτήρια είναι τελείως αυθαίρετα και υποκειμενικά. Αντικατοπτρίζουν προφανώς τις προτιμήσεις της επιμελήτριας, έχοντας γνώση ότι η έκθεση δεν είναι ντοκουμέντου (με την κυριολεκτική έννοια). Εκτίθενται φωτογραφίες μεσαίου φορμά – κυανοτυπίες εκτυπωμένες σε χαρτί ακουαρέλας, αναλογικές, ψηφιακές, με ψηφιακή επεξεργασία, κολλάζ, slide-show φωτογραφιών, φωτογραφίες που έχουν μετατραπεί σε «εγκατάσταση». Ενδιαφέρει πάντα η δυνατότητα μετασχηματισμού της ίδιας ιδέας σε διαφορετικού μέσου και έκφρασης φωτογραφικά έργα.  Με δεδομένο ότι όλες οι φωτογραφίες είναι σύγχρονες, είναι πρόκληση η επιλογή των διαφορετικών αισθητικών και τεχνοτροπιών που πραγματεύονται το ίδιο θέμα. Στη σύγχρονη τέχνη είμαστε εξοικοιωμένοι με το ότι το μέσο είναι η ιδέα.  Στην παρούσα έκθεση, αντιστρέφοντας τους «ρόλους», ο γνώμονας ήταν η ιδέα να είναι το μέσο. 

Η εξαϋλωση της ανθρώπινης μορφής και ο θάνατος είναι θέματα που πάντα απασχολούσαν τους καλλιτέχνες. Ποιά μπορεί να είναι η νοηματοδότησή τους σήμερα, στους κρίσιμους καιρούς που ζούμε; Πράγματι, η ανυπαρξία,  το τέλος  είναι ένα από τα καίρια θέματα διαπραγμάτευσης στην τέχνη, ιδίως στην οντολογική της διάσταση. Σήμερα, η ανυπαρξία νοηματοδοτείται και/κυρίως ως απώλεια ταυτότητας. Σε περιβάλλοντα πολιτιστικά «ομογενοποιημένα», με κυρίαρχα πρότυπα αισθητικής και «πληροφορίας», ο άνθρωπος δείχνει να ασφυκτιά από την έλλειψη ουσιαστικής κατανόησης του κόσμου του, να συνθλίβεται από τον όγκο των πληροφοριών, που είναι κατά κύριο λόγο μόνο αυτό (πληροφορίες). Δυσκολεύεται να αναπτύξει διαδρομές σκέψεις που να αποκλίνουν απ΄αυτές της κυρίαρχης κουλτούρας ή αντίθετα αναλώνεται σε περιπτωσιολογικές καταστάσεις, χωρίς να μπορεί να συνθέσει γνώμη για το «όλον» και τη θέση του σ΄αυτό.  Η συνείδηση, λοιπόν, αυτής της χειραγώγησης, μετατρέπει το ιδιωτικό σε πολιτικό. Ο «φωτογραφικός» θάνατος, στην προκειμένη περίπτωση, είναι η αλληγορική δήλωση του φωτογράφου των διαδρομών και  επιλογών του (στην πολιτική, ιδεολογική και συνειδησιακή διάσταση), που ο ίδιος αποτιμά ως κυρίαρχες στην ζωή του. 

Πόσο αναγκαίος είναι ο αυτοσαρκασμός στον καθημερινό αγώνα μας στην εξερεύνηση του «κακού» μας εαυτού και, εν τέλει, στην κατάκτηση της αυτογνωσίας;                                                                               Ο αυτοσαρκασμός νομίζω ότι είναι εξ ορισμού μια μέθοδος αυτοκριτικής και αυτογνωσίας. Προϋπόθεση βέβαια είναι ότι μέχρι έναν βαθμό έχουμε συνείδηση της διάστασης μεταξύ του είναι μας και της εικόνας μας. Εξάλλου, εκεί στοχεύει και από εκεί αντλεί τη «θεματολογία» του: στην ανακολουθία «θέλω-μπορώ», «δηλώνω-πράττω». Με εκτονωτικό (κυρίως μέσω του χιούμορ) τρόπο, απελευθερώνει τη σύγκρουση των παραπάνω. 

"Όταν ο Λύκος δεν είναι εδώ...." στο Γαλλικό Ινστιτούτο 

(Περιοδικό 'Φιλμ Νουάρ' τευχ. 62 21-3-2013)  

(Συνέντευξη της Ludyvine De Souza και της Lysiane Pons, εκπροσώπων του Γαλλικού Ινστιτούτου στη διοργάνωση)

Μιλήστε μας για το θεσμό της 'Εβδομάδας Γαλλοφωνίας', τί σκοπό έχει και τί είδους εκδηλώσεις περιλαμβάνει;

Ο Διαγωνισμός Γαλλοφωνίας ξεκινά νωρίτερα μέσα στη χρονιά και προσκαλεί τα σχολικά ιδρύματα και τους έλληνες σπουδαστές να δημιουργήσουν συλλογικά ένα καλλιτεχνικό ή λογοτεχνικό έργο. Φέτος, το θέμα του διαγωνισμού είναι οι ιστορίες και τα παραμύθια. 

Η Εβδομάδα γαλλοφωνίας γιορτάζεται κάθε χρόνο την εβδομάδα της 20ης Μαρτίου, της Παγκόσμιας Ημέρας  Γαλλοφωνίας. Με αυτήν την ευκαιρία, το Γαλλικό Ινστιτούτο Θεσσαλονίκης προτείνει, από τις 8 έως τις 30 Μαρτίου, ένα ευρύ φάσμα εκδηλώσεων, με θέμα τη γαλλική γλώσσα, για το ευρύ κοινό και για όλες τις ηλικίες. Είναι το ραντεβού των γαλλόφωνων και γαλλόφιλων που γιορτάζουν τη γαλλική γλώσσα μέσα από διαλέξεις και λογοτεχνικές, μουσικές ή θεατρικές βραδιές. Είναι επίσης η γιορτή των παιδιών, στα οποία προτείνουμε  εργαστήρια, σινέ-κονσέρτα και προβολές ταινιών κινουμένων σχεδίων. 

Στις 30 Μαρτίου, η Εβδομάδα Γαλλοφωνίας κλείνει με την απονομή των βραβείων του Διαγωνισμού Γαλλοφωνίας. Η ημέρα αυτή είναι πλούσια σε εκδηλώσεις και αποτελεί την ευκαιρία να αναδείξουμε τις δημιουργίες των μαθητών και των σχολείων.   

Πώς ανταποκρίθηκε ο κόσμος στο διαγωνισμό και τί είδους φωτογραφίες περιλαμβάνει η έκθεση;

Ο κόσμος ανταποκρίθηκε πολύ θετικά. Υπήρξε μεγάλο ενδιαφέρον από ένα ετερόκλητο κοινό : φοιτητές, μαθητές Λυκείου, ερασιτέχνες φωτογράφοι, πρωτάρηδες ή έμπειροι και ενήλικες που δεν έχουν καμία σχέση με τον καλλιτεχνικό χώρο. 

Η ανάρτηση του διαγωνισμού στο facebook βοήθησε πολύ στη γρήγορη διάδοση. Οι πρώτοι συμμετέχοντες με ενθουσιασμό το μοιράστηκαν με φίλους τους και η πληροφορία πέρασε «από στόμα σε στόμα». Τις τελευταίες μέρες του διαγωνισμού φτάσαμε στους 504 συμμετέχοντες που όχι μόνο είχαν αναρτήσει τις φωτογραφίες τους, αλλά ήθελαν επίσης να ενημερωθούν για τις δημιουργίες των άλλων και να ψηφίσουν στην ψηφιακή εκδοχή του διαγωνισμού. Λάβαμε φωτογραφίες και μηνύματα από φωτογράφους όχι μόνο από τη Θεσσαλονίκη, αλλά από όλη την Ελλάδα. Πολλοί από αυτούς μας ζήτησαν να τους ενημερώσουμε σε περίπτωση που οργανώσουμε νέο διαγωνισμό. Είναι ενδιαφέρον το ότι πολύς κόσμος συνεχίζει να αναρτά τις φωτογραφίες του και να στέλνει μηνύματα, ακόμα και μετά το τέλος του διαγωνισμού. Μια μικρή κοινότητα δημιουργήθηκε γύρω από αυτόν τον διαγωνισμό.     

Οι φωτογραφίες που αποτελούν αυτήν την έκθεση εντυπωσιάζουν με την ανομοιομορφία τους. Είναι πολύ ενδιαφέρον διότι βλέπουμε πόσο διαφορετικά δύο άνθρωποι αντιλαμβάνονται το ίδιο θέμα. Έχουμε λοιπόν κάθε είδους φωτογραφίες και από πλευράς φόρμας και από πλευράς περιεχομένου. Κάποιες φωτογραφίες έχουν μορφή polaroïd, κάποιες άλλες δίνουν βάρος στην αισθητική και τις τεχνικές γνώσεις, σε μια άμεση σχέση με τον εικονιζόμενο ή το σκηνικό. 

Τί σημαίνει το παραμύθι για έναν ενήλικα; Η λειτουργία του περιορίζεται σε μια νοσταλγική παιδική ανάμνηση ή είναι κάτι περισσότερο;
Το «παραμύθι» για έναν ενήλικα είναι μια ανάμνηση της παιδικής ηλικίας, των ιστοριών με τις οποίες όλοι μεγαλώσαμε και, ταυτόχρονα, μια αμφισβήτηση αυτών. Είναι κάτι περισσότερο από μια απλή νοσταλγική ανάμνηση. Ως ενήλικες, οι φωτογράφοι μπορούν να επιφέρουν μια νέα ματιά στα παραμύθια και να ενσωματώσουν τα βιώματά τους. Διηγούμαστε παραμύθια στα παιδιά για να τους μάθουμε σιγά-σιγά ότι στον έξω κόσμο  ελλοχεύει ο κίνδυνος, ότι δεν υπάρχουν μόνο όμορφα πράγματα. Είναι μια έννοια που οι ενήλικες νιώθουν και εκφράζουν μέσα από ένα βίωμα και την οποία προσπαθούν να αντιμετωπίσουν τόσο στη ζωή τους όσο και στη φωτογραφία. Στις φωτογραφίες που παρουσιάζονται στην έκθεση, μπορείτε να δείτε ότι η Κοκκινοσκουφίτσα κράταει όπλο και μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό της απέναντι στον κακό λύκο, οι ήρωες των παραμυθιών μεγάλωσαν και είναι πια οι ίδιοι ενήλικες. Συναντάμε συμβολικά στοιχεία του παραμυθιού στο κόσμο μας όπως, για παράδειγμα, το δηλητηριασμένο μήλο. Ο ήρωας του παραμυθιού μπορεί ακόμα και να εξομειωθεί με ένα άνθρωπο με προβλήματα στην κοινωνία μας. Εδώ, το παραμύθι είναι κάτι περισσότερο από μια ανάμνηση: είναι κοινωνική κριτική, η ιστορία διαφορετικών βιωμάτων.  





  

"Identities" «Ομαδική έκθεση Φωτογραφίας στην TETTIX Art Gallery»   

(Περιοδικό 'Φιλμ Νουάρ' τευχ. 58  14-2-2013)  

                                             Φωτ: Παύλος Φυσάκης

(Συνέντευξη της επιμελήτριας της έκθεσης Εύας Κέκου)

Οι ενότητες φωτογραφιών της έκθεσης διαφέρουν μεταξύ τους ως προς την αισθητική τους πρόταση, αλλά, εκ πρώτης όψεως, και ως προς το περιεχόμενο. Με ποια λογική έγινε η επιλογή;       Ο τίτλος της έκθεσης identities and covert narratives υποδεικνύει τη συνθετότητα του χαρακτήρα της. Αρχικά, η έκθεση αυτή απεικονίζει το πολύπλευρο χαρακτήρα της ελληνικής ταυτότητας, η οποία συντίθεται μέσα από αντιθέσεις και παράδοξα. Η αφήγηση της έκθεσης ξενικά με ένα ζεύγος αντιθετικών εικόνων/φωτογραφιών από φύση και αστικό τοπίο, όπως απεικονίζεται στον Παύλο Φυσάκη. Η αφηγηματικότητα της έκθεσης έχει δύο παραμέτρους: αυτή του χώρου (με ό,τι παραπέμπει η έννοια χώρος ως γεωγραφία/σύνορα και ηθικά όρια, τοπίο τοπίο και αρχιτεκτονική, δημόσιος χώρος αλλά και ως περιεχόμενο μέσα από τη πολιτική και κοινωνιολογική της ταυτότητα), αλλά και την έννοια του χρόνου, ως καταγραφή στη τελευταία δεκαετία μέσα από εικόνες καθημερινές, εικόνες αστικού και φυσικού τοπίου αλλά και εικόνες αντίστασης και καταστολής στη πόλη, όπως τις ζήσαμε οι ίδιοι από την άμεση εμπειρία μας ή μέσα από εικόνες των ΜΜΕ. Το θέμα της ταυτότητας είναι ευρύ και πολύπλευρο- με αυτό το τρόπο το αντιμετωπίζει και η έκθεση και σε αυτή τη κατεύθυνση κινήθηκαν και οι επιλογές μου ως επιμελήτρια. Στόχος της έρευνας είναι να "φωτίσει" με αντικειμενικό τρόπο το θέμα, να δώσει φωνή στις αφηγήσεις των "κοινωνικών Υποκειμένων", να ανακινήσει τη συζήτηση για το "ποιοί είμαστε" και πως πρέπει να ανασυντάξουμε τις δυνάμεις μας σε εποχές μεταβατικές, στην περίοδο "κρίσης", όχι μόνο οικονομικής, αλλά και αξίας και θεσμών που διανύει η χώρα μας. 

Πώς μπορεί να συμβάλλει η τέχνη στον επαναπροσδιορισμό αξιών και ιδανικών σε καιρούς κρίσης; Η τέχνη μπορεί να να θέσει ερωτήματα, να ανακινήσει το διάλογο για θέματα κοινωνικά και πολιτικά. Σκοπός δεν είναι να "πατρονάρει" και να κατευθύνει αλλά να ενθαρρύνει το καθένα από μας να σκεφτεί, να διαπραγματευτεί με τον εαυτό του αλλά και με τη κοινωνία τον επαναπροσδιορισμό των αξιών και των ιδανικών.Ο επαναπροσδιορισμός αυτός καθίσταται απόλυτα αναγκαία διαδικασία σε εποχές όπως αυτές που διερχόμαστε. Ο καθένας από εμάς αλλά και όλοι ως σύνολο πρέπει να αναλογιστούμε πού βρισκόμαστε και σε ποια κατεύθυνση θα πρέπει να πάμε. Από αυτό μάλιστα πηγάζει και ο τίτλος της έκθεσης όπως εξήγησα παραπάνω και σκόπιμα επιλέχθηκε να είναι στα αγγλικά, καθώς θεωρώ ότι οι ταυτότητες δεν έχουν ένα ξεκάθαρο, παγιωμένο χαρακτήρα και βρίσκονται σε συνάρτηση αλλά και επιρροές εξωγενείς και "ξενόφερτες". 

                                                 Φωτ: Kamilo Nollas

Ποια η θέση της φωτογραφίας στη σημερινή καλλιτεχνική πραγματικότητα της χώρας μας;                    Η πρωτοκαθεδρία του οπτικού πολιτισμού είναι ένα αδιαμφισβήτητο γεγονός. Η τέχνη της φωτογραφίας μέσα από τη δυνατότητα καταγραφής με αντικειμενικό και άμεσο τρόπο αλλά και την ευκολία "ανάγνωσής" της από το κοινό την καθιστά ιδιαίτερα προσιτή. H φωτογραφία από τη μία έχει τη δυνατότητα να αντικατοπτρίσει κοινωνικά την πραγματικότητα, ενώ από την άλλη μπορεί να συνδεθεί άμεσα με το “θεατή” χωρίς ανάγκη περιπλοκότητας και έμμεσων νοημάτων. Για αυτό το λόγο θεωρώ ότι η φωτογραφία έχει κερδίσει ένα ετερόκλητο κοινό χωρίς να απευθύνεται σε "ελιτίστικη ιντελιγκέντσια" ή συγκεκριμένες κοινωνικές τάξεις. Σε μία κοινωνία όπως η ελληνική, όπου η έννοια του 'μέτρου' έχει τις τελευταίες δεκαετίες αποκτήσει μία άλλη νοηματοδότηση, η φωτογραφία είναι ένας αντίποδας ισορροπίας. Έχει τη δυνατότητα, χωρίς να μακρυγορεί, να αποκαλύπτει και να αναδεικνύει θέματα και καταστάσεις με το πιο εύσχημο και σαφή τρόπο.                                                                    

Η δυναμική της φωτογραφίας θεωρώ ότι είναι πολύ μεγάλη και θέλω να πιστεύω ότι τα επόμενα χρόνια θα κερδίζει αλλά και θα συνδεθεί με όλο και μεγαλύτερο "κοινό", το οποίο θα ανταποδώσει την αμεσότητα και τον ευθυτενή χαρακτήρα που τη διέπει ως μέσο. 

"Portraits" «Ομαδική έκθεση της Φωτογραφικής Λέσχης Αρχιτεκτονικής Σχολής»   
(Περιοδικό 'Φιλμ Νουάρ' τευχ. 54  17-1-2013)                                                                                                                                                                        

Ποιες δυσκολίες αντιμετωπίζει ένας φωτογράφος όταν κάνει φωτογραφία πορτρέτου;

Ο αυστηρός ορισμός του πορτρέτου είναι η καλλιτεχνική αναπαράσταση ενός προσώπου. Πώς δικαιολογείται το 'καλλιτεχνική' και πως διευρύνεται το 'ενός προσώπου';  Άλλοτε η διακριτική ευχέρεια του φωτογράφου, άλλοτε επιθυμία του θέματος.  Πορτρέτο  μπορεί να είναι και μέρος του σώματος ενός ανθρώπου ή και πλήθος φυσικών προσώπων. Αυτό που έχει σημασία είναι ο φωτογράφος να ιντριγκάρεται από την εικόνα. Καλείται , όχι απλά να αποτυπώσει αυτό που αντικρύζει, αλλά την ψυχοσύνθεσή του, μέσω της έκφρασης ή της στάσης του σώματος του θέματος του. Αυτή είναι η μεγαλύτερη πρόκληση. Συνεπώς, ανεξάρτητα από το αν το μοντέλο είναι ενήμερο για την επικείμενη λήψη της φωτογραφίας  του, ο φωτογράφος συχνά κωλύεται λόγω ντροπής! Αυτός είναι υπεύθυνος να σπάσει τον πάγο ώστε να προσεγγίσει το θέμα του. Αν ο ίδιος είναι συγκρατημένος, αναπόφευκτα αυτό μεταφέρεται και στο θέμα του. Έτσι  χάνεται από το επίκεντρο το θέμα του, που ήταν εξ αρχής ο στόχος της εικόνας. Συνεπώς οφείλει να ορίζει επακριβώς το σκηνικό λήψης και να κάνει το κλικ πριν γίνει αντιληπτός ή να περιμένει υπομονετικά έως ότου πάψει να τραβάει την προσοχή. Υπάρχουν και προβλήματα που εξ ορισμού δημιουργούνται, ανάλογα με τις συνθήκες φωτισμού, τον περιβάλλοντα χώρο και άλλα. Αντιμετωπίζονται μέσω των τεχνικών, που εφαρμόζει κάθε φορά ο εκάστοτε φωτογράφος.      (Νάντια Ανδρεανίδου)                                                                                                                      

Η δυσκολία ενός φωτογράφου πορτραίτων θεωρώ βασίζεται στη μονομέρεια του θέματος. Επειδή συνήθως χρησιμοποιείται απλά ένα ουδέτερο φόντο και η φωτογραφία εστιάζει στα χαρακτηριστικά του προσώπου, ο φωτογράφος πρέπει να αποτυπώσει ξεκάθαρα τα χαρακτηριστικά που θα φανερώνουν την ψυχοσύνθεση του και τα στοιχεία (μορφικά και ψυχικά) που έχουν κεντρίσει το ενδιαφέρον του. Γι’ αυτό το λόγο ο καλλιτέχνης δυσκολεύεται να αποθανατίσει τη συγκεκριμένη στιγμή που θα αποφέρει το επιθυμητό αποτέλεσμα και έτσι τις περισσότερες φορές δοκιμάζει διαφορετικές στάσεις, φωτισμούς και βλέμματα.                                    
(Υρώ Σημαιοφορίδου)                                                                                                                                                          

Πέρα από τις κλασσικές δυσκολίες φωτισμού και εξοπλισμού, ίσως μία από τις βασικές δυσκολίες για μένα είναι βρεις το κατάλληλο μοντέλο...και όταν το βρεις να δεχτεί  να το φωτογραφήσεις!  Για να γίνει μια φωτογραφία πρέπει να θέλουν και οι δύο!!!  Μιλάω για τις στημένες φωτογραφίες πορτρέτου και όχι για τις αυθόρμητες! Αλλά ακόμα και να δεχτεί πρέπει να μπορεί με τις κατάλληλες οδηγίες από τον φωτογράφο να δείξει αυτό το «κάτι» στο φακό, ώστε  να είναι πετυχημένη η φωτογραφία!  Γενικά αυτή είναι μια κοινή δυσκολία… Το ζήτημα είναι ότι δεν μπορούμε να αντλήσουμε άμεσα έμπνευση από το κάθε πρόσωπο. Πολλές φορές εντοπίζει το μάτι μας ένα ενδιαφέρον πρόσωπο, αλλά στο φακό δεν μπορεί να αποδώσει αυτό που θέλουμε, ακόμα και μετά από οδηγίες! 'Η μπορεί πολύ απλά να μην έχει «φωτογένεια». Οπότε τότε,  ή το αφήνουμε  ή προσπαθούμε να βγάλουμε το καλύτερο δυνατό, διαδικασία δύσκολη και κουραστική, χωρίς πάντα να αξίζει.                                                                 (Χριστίνα  Ιορδανίδου)                                                                                                                                               

"Anonymous Eponymous photo exhibition - Portraits of everyday people"   «Ομαδική έκθεση του Photoerasmus group of Thessaloniki»                                                                                                 (Περιοδικό 'Φιλμ Νουάρ' τευχ.  54  17-1-2013)                                        

(Συνέντευξη του Βασίλη Τσιτλακίδη)

Ποιά ήταν η αφορμή για τη δημιουργία της ομάδας 'Photoerasmus group of Thessaloniki';

Η 'Photoerasmus group of Thessaloniki' είναι μία ομάδα του Φωτογραφικού Ομίλου του Α.Π.Θ. (Φ.Ο.Α.Π.Θ.), ενός ανεξάρτητου ομίλου που πραγματοποιεί μαθήματα και εκθέσεις φωτογραφίας εδώ και 25 χρόνια. Κατά το παρελθόν είχαμε πολλά μέλη από το εξωτερικό, κυρίως φοιτητές από το πρόγραμμα erasmus κτλ. Πέρσι ένα μέλος του ομίλου, η Εύη, επιστρέφοντας στην Ελλάδα μετά τη δικιά της συμμετοχή στο πρόγραμμα Erasmus, ανέλαβε την πρωτοβουλία να ξεκινήσει μία οργανωμένη αγγλόφωνη ομάδα, σε συνεργασία με την ESN του ΑΠΘ (Erasmus Student Network), που απευθύνεται σε ξένους, κυρίως από το πρόγραμμα Erasmus, που ενδιαφέρονται για τη φωτογραφία. Έτσι προέκυψε η 'Photoerasmus group of Thessaloniki'      

(Συνέντευξη της Εύης Τζουβανίδου)                      

                                                                                     

Τί  διαπραγματεύεται η έκθεση;                                                                                                              Anonymous Eponymous                                                                                                                               Ένας τίτλος αρκετά αόριστος για έκθεση φωτογραφίας. Παρόλα αυτά έχει την δική του σημασία, αν αναλύσουμε μια - μια τις λέξεις. Κατ' αρχήν να πούμε ότι πρόκειται για πορτραίτα ανθρώπων, οπότε Anonymous γιατί κάποια από τα πορτραίτα μας είναι άτομα που δεν ξέρουμε, άτομα που "έπιασε" ο φακός μας στο δρόμο και Eponymous γιατί ο κάθε ανώνυμος σε εμάς είναι επώνυμος σε κάποιον άλλον... (το ένα συνεπάγεται το άλλο προφανώς)   

                                                                          

Θα υπάρξει και συνέχεια στη δραστηριότητα της ομάδας;                                                                       Αν θα υπάρξει συνέχεια; Κανένας δεν είναι σίγουρος και κανείς δε μπορεί να ξέρει... Μπορούμε μόνο με ευκολία να πούμε ότι όσο υπάρχουν ερασμίτες στη Θεσσαλονίκη που είναι εραστές της φωτογραφίας, εμείς, και εννοώ εμάς τους Έλληνες που κάνουμε τα μαθήματα, θα προσπαθήσουμε να κρατήσουμε την ομάδα ζωντανή, κάνοντας όσο πιο πολλές εκθέσεις και έχοντας διαφορετικές δραστηριότητες για τα παιδιά...                                                                                                                                                

Έκθεση «Ράβοντας χωρίς κλωστή» της Αντουανέττας Αγγελίδη στη γκαλερί "Χώρος 18" (Περιοδικό 'Φιλμ Νουάρ' τευχ. 47 8-11-2012)

 (Συνέντευξη της Αντουανέττας Αγγελίδη)

Πώς χειρίζεστε το υλικό σας στην έκθεσή σας «Ράβοντας χωρίς κλωστή» και πάνω σε ποιους άξονες; Πώς λειτουργεί η κινούμενη εικόνα όταν “δραπετεύει” από τις δύο διαστάσεις του κινηματογραφικού πανιού;

Το «Ράβοντας χωρίς κλωστή» είναι μια καινούργια σύνθεση, που έχει προέρθει από χρήση υλικών από τρεις ταινίες μου. Τα υλικά αυτά δουλεύτηκαν από την αρχή σε σχέση με τον αρχιτεκτονικό χώρο για τον οποίον προορίζονταν. Πρόκειται δηλαδή για μια in situ εγκατάσταση. Πρόκειται για τρεις συνθέσεις από τρεις ταινίες, μεγάλου μήκους. Από την ταινία Κλέφτης ή η Πραγματικότητα (2001) απομόνωσα ένα υλικό δεκατεσσάρων λεπτών, φτιάχνοντας μια λούπα από τις εικόνες της με σκοπό να προβληθούν σε μια γωνία κι ένα τμήμα οροφής που έχει μια τέτοια αρχιτεκτονική διατύπωση που η προβαλλόμενη κινηματογραφική εικόνα αποκτά μια κυβιστική διάσταση. Από την ταινία Τόπος (1985) απομόνωσα ένα κομμάτι έντεκα λεπτών που επέλεξα να προβάλλω πάνω σε δυο πεσσούς με τέτοιο τρόπο που το κενό ανάμεσά τους από τη μια μεριά διασπά την εικόνα, από την άλλη μεριά προβάλλει το υπόλοιπο κομμάτι στον πίσω τοίχο φτιάχνοντας μια σύνθεση πιο περίπλοκη απ’ ότι είναι ξεχωριστά η κινηματογραφική εικόνα ή ο αρχιτεκτονικός χώρος ξέχωρα ο ένας από τον άλλον. Η τρίτη λούπα, που προέρχεται από την ταινία Idées Fixes / Dies Irae (1977), προβάλλεται με έναν τρόπο που χάνει την ορθογώνια σχέση της, αποκτώντας μια στρεβλή μορφή. Αυτό που παράγεται λοιπόν είναι μια πολυμεσική σύνθεση, που συνθέτει δηλαδή την κινηματογραφική εικόνα με τον υπαρκτό αρχιτεκτονικό χώρο, παράγοντας μια καινούργια φανταστική σχέση ανάμεσα στους χώρους, τους μέσα στην εικόνα και τους έξω από την εικόνα και τους χρόνους που είναι ενσωματωμένοι στις ταινίες. Έτσι, πραγματοποιούμε από τη μια μεριά το όνειρο των φουτουριστών για προβολές πάνω σε τυχαία αντικείμενα και υπερβαίνουμε το φθόνο τους για το χρόνο που είναι η ίδια η κινηματογραφική οντότητα. Το γεγονός ότι οι λούπες αυτές έχουν διαφορετικούς χρόνους παράγει μια συνεχή διαφοροποίηση της σύνθεσης. Έχουμε, λοιπόν, ενσωματώσει με ένα τρόπο δομικό την έννοια του τυχαίου. Φυσικά, η ενσωμάτωση των θεατών μέσα στο έργο με τις προσωπικές τους αναγνώσεις και διαδρομές παράγει ακόμα μεγαλύτερο βαθμό τυχαιότητας δίνοντάς τους όμως όλη τη δυνατότητα να συνθέσουν το δικό τους κάθε φορά όραμα μέσα στο δεδομένο πολυμεσικό έργο. Αυτό που είδα να παράγεται σε αυτό το πείραμα, ανοίγει και σε μένα την επιθυμία να δουλέψω περισσότερο αυτή τη σχέση ανάμεσα στην επιφάνεια την κινηματογραφική και τις αρχιτεκτονικές οντότητες, όποιες κι αν είναι αυτές. Η εμπειρία αυτή επιβεβαίωσε γι’ άλλη μια φορά μια αρχή της δουλειάς μου που λέει ότι όταν έχουμε ένα εμπόδιο, μια δυσκολία κάτι αρνητικό, αυτό το στοιχείο δεν το αρνούμαστε, δεν το κρύβουμε, δεν το απωθούμε, αλλά προσπαθούμε να το μετατρέψουμε σε θετικό στοιχείο. Έτσι, η πρώτη δυσάρεστη έκπληξη ότι ο χώρος στον οποίο θα δούλευα δεν ήταν απλός και καθαρός κύβος, μετατράπηκε στο θετικό γεγονός ότι τα πιο ανώμαλα στοιχεία αυτού του χώρου έγιναν τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της σύνθεσης ανάμεσα στον κινηματογράφο και το χώρο. Η διάδραση του θεατή η οποία ξεκίνησε με τους καταστασιακούς, εδώ παίρνει μια υπόσταση πραγματικού διαλόγου.

Με ποιο τρόπο χρησιμοποιείτε την προσωπική σας εμπειρία ως πρώτη ύλη στο έργο σας; Υπάρχουν ομοιότητες μεταξύ της ονειρικής και της κινηματογραφικής εμπειρίας;

Η προσωπική εμπειρία αναγκαστικά ως πρώτη ύλη του έργου παίρνει τις πιο διαφορετικές διαστάσεις. Προσωπική εμπειρία μπορεί να είναι η κυριολεξία μιας ονειρικής εικόνας, αλλά και η αίσθηση του κόσμου ως ονειρική εμπειρία. Έτσι, για μένα ο κόσμος ως όνειρο συντίθεται με την πρώτη ύλη από ίχνη της Ιστορίας της Τέχνης με ένα τρόπο πανανθρώπινα κοινό, δηλαδή το μηχανισμό παραγωγής των ονείρων. Εδώ, επιμένω για να πω ότι ο μηχανισμός μπορεί να είναι κοινός για όλους τους ανθρώπους, αλλά ο κάθε άνθρωπος είναι σκηνοθέτης της προσωπικής ονειροκοσμικής του εμπειρίας. Θέλω να διευκρινίσω με κάθε σαφήνεια ότι η προσπάθεια σύνθεσης των έργων μου θεωρεί απαραίτητη τη χειραφετημένη εμπειρία του θεατή, δηλαδή τα περιθώρια εκείνα που πρέπει να αφήνει το έργο ώστε ο θεατής να συνθέτει τη προσωπική του εμπειρία από το έργο. Αυτό μπορεί να φαίνεται δύσκολο ή αντιφατικό όταν κανείς χρησιμοποιεί τη λέξη όνειρο, αλλά βεβαίως αυτό δεν έχει να κάνει καθόλου με την χειραγωγική κινηματογραφική εμπορία των ονείρων, δηλαδή με τον κινηματογράφο ως βιομηχανία ονείρων. Ο μηχανισμός των ονείρων είναι μια συνθετική μέθοδος. Και καθόλου ύπνωση του θεατή. Η επιδίωξη είναι να μπορεί να κινείται ανάμεσα σε συγκίνηση και απόσταση δίνοντάς του τη δυνατότητα της συνεχούς επικοινωνίας ανάμεσα στις διάφορες διαστάσεις του.

Πώς ενσωματώνονται στο έργο σας οι άλλες τέχνες;

Πλησίασα τον κινηματογράφο μέσα από τη ζωγραφική. Και όχι μέσα από τη λογοτεχνία όπως έγινε για το μεγαλύτερο μέρος αυτού που ονομάζεται Νέος Ελληνικός Κινηματογράφος. Αλλά η απόφαση του να περάσω από τη καθαρή εικαστική τέχνη προς τον κινηματογράφο πέρασε μέσα από μια ονειρική εμπειρία του ’72, που μέσα σε ένα όνειρο που έμοιαζε με πίνακα του Magritte είδα μια πάρα πολύ αργή κίνηση. Έτσι η έννοια της χρονικότητας έγινε καθοριστική για την οριστική μου στροφή προς τον κινηματογράφο. Επίσης, από την πολύ αρχή των σπουδών μου, από τα πρώτα πράγματα που με έκαναν να ανασάνω σε αυτό το χώρο είναι ακριβώς η ιδιόμορφη σχέση που έχει αυτό το μέσο χρησιμοποιώντας διαφορετικά υλικά, χρησιμοποιώντας τις λέξεις γραμμένες ή ακουσμένες και πως οι εικόνες με τους ήχους παράγουν κάτι μοναδικά διαφορετικό. Δηλαδή η ανακάλυψη αυτού που αργότερα έμαθα πως ο δάσκαλός μου Christian Metz ονόμαζε ετερογένεια του κινηματογραφικού μέσου. Έτσι λοιπόν δεν ενσωματώνεται η μουσική ή ζωγραφική στον κινηματογράφο, αλλά όλα αυτά τα στοιχεία συντίθενται από την αρχή ως ισότιμα δομικά μέλη.

Ο πειραματισμός σας με τον κινηματογράφο ξεκίνησε δεκαετίες πριν. Υπάρχει στην Ελλάδα σήμερα πειραματικός κινηματογράφος;

Θα σας φανεί περίεργο αλλά αισθάνομαι ότι ο πειραματισμός της δεκαετίας του ’70 σήμερα στην Ελλάδα μπορεί να βρει κι έχει βρει εν μέρει καλύτερη ανταπόκριση στους νέους από αυτή που είχε τις περασμένες δεκαετίες.

2012 - ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ 'ΦΙΛΜ ΝΟΥΑΡ' (Έλενα Γανδά - Μαρία Κενανίδου - Λυδία Χατζηιακώβου - Δήμητρα Χατζηπαύλου - Δημήτρης Συμεωνίδης - Μαρία Μιτζάλη - Βασίλης Καρκατσέλης - Τόλης Κεσίδης - Φασίλ Βαχίτ - Δόμνα Γούναρη - Χριστίνα Βούλγαρη - Έλενα Ανδρέου - Χριστίνα Σέρρου - Βίκυ Παπαγγελή - Λυδία Δαμπασίνα)

«Θεσσαλονίκη: μνημεία-γέφυρες στο ιστορικό χθες και το σήμερα»                                                                                                                                                (Περιοδικό 'Φιλμ Νουάρ' τευχ. 53  20-12-2012)

(Συνέντευξη της Έλενας Γανδά) 

Τί ρόλο παίζουν τα μνημεία μιας πόλης στη ζωή του σύγχρονου ανθρώπου;     

Τα μνημεία μιας πόλης είναι σημεία αναφοράς  στο ιστορικό παρελθόν της, τον πολιτισμό της,  είναι η σύνδεση του χθες με το παρόν αλλά και με  το μέλλον της. Η αξιοποίηση των πληροφοριών  που μας παρέχουν μας εξοπλίζουν με πληρέστερη γνώση  του πολιτισμικού παρελθόντος και μας εφοδιάζουν με τα απαραίτητα γνωστικά εργαλεία για την αντιμετώπιση των προκλήσεων του μέλλοντος. Η πόλη μας έχει  αδιάκοπτο ιστορικό παρελθόν όπως φαίνεται από τα πολλαπλά μνημεία διαφορετικών χρονικών περιόδων, που μπορούν να μας εμπνεύσουν για την διατήρηση και συνέχεια του Πολιτισμού της. 

Ποιές δυσκολίες αντιμετωπίζει μια φωτογραφική ομάδα σαν τη δική σας στο ιδιαίτερο περιβάλλον που όλοι βιώνουμε;                                                                                                                   Οι ομάδες φωτογραφίες που λειτουργούν στην πόλη μας, σαν τους κλικ-ers της Θέρμης που συμμετέχω, είναι φωλιές δημιουργικής έκφρασης και αποτελούν φυτώριο νέων φωτογράφων. Η έλλειψη σύνδεσης των ομάδων αυτών με φορείς και κέντρα αποφάσεων Πολιτισμού είναι σημαντικός λόγος για την μη ολοκληρωμένη ανάπτυξή τους.                                                                                                                     Ειδικά σε καιρούς κρίσης  που οι Τέχνες και ο Πολιτισμός χτυπιούνται βάναυσα με περικοπές και καταργήσεις φορέων πολιτισμού, ουσιαστικά αποθαρρύνονται ή και καταργούνται οι πρωτοβουλίες  λειτουργίας ομάδων φωτογραφίας.                                                                                                                 Στις νέες συνθήκες κρίσης που βιώνει η χώρα είδαμε τμήματα φωτογραφικών ομάδων των Δήμων να κλείνουν, αξιόλογοι καθηγητές φωτογραφίας και άλλων καλλιτεχνικών μαθημάτων να χάνουν τη δουλειά τους . Το μεράκι  και η αγάπη για την φωτογραφία είναι αυτά που σε πείσμα των περικοπών και των αποκλεισμών επιτρέπουν στις  ερασιτεχνικές ομάδες  φωτογραφίας να επιβιώνουν αυτοχρηματοδοτούμενες και  λειτουργώντας  εκ των ενόντων.

Τί προσφέρει σε έναν ερασιτέχνη φωτογράφο η ενασχόλησή του με τη φωτογραφία στη δύσκολή αυτή εποχή;                                                                                                                                               Απαντώντας προσωπικά, η τέχνη είναι άμυνα, είναι  παρηγορία και άντληση δύναμης. Η πείνα του φωτογράφου για δημιουργία και οι δραστηριότητες που αναπτύσσει, εκτός από την προσωπική ικανοποίηση και πληρότητα που του παρέχει, τον πεισμώνει και τον δυναμώνει να αντισταθεί και να αντιμετωπίσει τα δύσκολα.                                                                                                                             Πέρα όμως από το ατομικό κομμάτι, ο ερασιτέχνης φωτογράφος είτε με το έργο του αλλά και  μέσα από συλλογικές  δράσεις μπορεί να αποτελέσει πόλο παρέμβασης, κοινωνικής ευαισθητοποίησης, αλληλεγγύης και εν τέλει αντίστασης  κατά των  αποκλεισμών  και της  υποβάθμισης του Πολιτισμού στις μέρες μας.

Έκθεση  «ORDET [Λόγος]» στη γκαλερί του ΜΙΕΤ

 (Περιοδικό 'Φιλμ Νουάρ' τευχ. 49  22-11-2012)

(Συνέντευξη της Μαρίας Κενανίδου)


Τα έργα που αποτελούν την έκθεση είναι σε πρώτο επίπεδο ανάγνωσης τελείως διαφορετικά μεταξύ τους, τουλάχιστον αισθητικά. Τί είναι αυτό που τα συνδέει;                                                                                                                             Αυτό που τα συνδέει είναι η αλήθεια τους και το εσωτερικό φως που τα διαπερνά και το ότι ενέχουν τις αλληλένδετες πτυχές του Λόγου, ενός νοηματικού όλου που προέρχεται από τη σύγκρουση ανάμεσα στην ψυχή και στο σώμα, στην ύλη και το πνεύμα, συναρθρώνοντας βίωμα και σκέψη, εκδιπλώνοντας τελικά τον Λόγο ως συστατικό γνώρισμα της ύπαρξης.

Πώς ανιχνεύεται η σχέση Λόγου-Ανθρώπου μέσα από το έργο των καλλιτεχνών που συμμετέχουν στην έκθεση;                                                                                                                                                                                                     Τα έργα της έκθεσης εστιάζουν στον κοινό τόπο ταινίας και έκθεσης: πολιτικό-κοινωνικός λόγος, πνευματικότητα και ψυχική δύναμη, όσμωση μορφής-περιεχομένου, ρόλος της εικόνας στη διαμόρφωση της δομής του σύγχρονου Λόγου. Στη δίνη μιας εποχής του άμετρου, της κρίσης και της ανασφάλειας, της αυθαιρεσίας, του θορύβου, της καταστροφής και της σύγχυσης, η στοχαστική δύναμη του Λόγου του Dreyer αποκαλύπτει την οντολογική του λειτουργία, που μας επιτρέπει να εισχωρούμε στο βάθος, στην ουσία, μέσα από το διαφραγματικό φακό του κάθε καλλιτέχνη επιδιώκοντας μια συνομιλία, ένα διάλογο. Εισχωρεί και ανακαλύπτει το αυθεντικό ποιείν του ανθρώπου ως επινοητική δυνατότητα, γενεσιουργική δύναμη με το αρχέγονο νόημα, ενεργοποιώντας το αίνιγμα της ουσίας της Ζωής και του Θανάτου. Μέσα από την εικονοποιία του Dreyer αλλά και των καλλιτεχνών της έκθεσης αποπειράται μία ανίχνευση της σχέσης Λόγου-Ανθρώπου θέτοντας τον άνθρωπο ενώπιον των ορίων του: ως πού μπορεί να προχωρήσει o Λόγος· o Λόγος, ως κοινός τόπος, όπου η λογική και η μεταφυσική συναντώνται· όπου η επιθυμία αποκτά ισχύ, ως αντίδοτο στην αναιμία της σκέψης· ως έκφραση της εσωτερικής αλήθειας των πραγμάτων· ως κώδικας αναγνώρισης του πραγματικού που ανοίγει το πεδίο του μέλλοντος· ως διαμορφωτική δύναμη του κόσμου.                                                                   

(Συνέντευξη της Λυδίας Χατζηιακώβου)

Ο Dreyer είναι ένας κλασσικός του κινηματογράφου που εναντιώθηκε μέσα από τις ταινίες του στον φανατισμό και στον θρησκευτικό δογματισμό, τη μισαλλοδοξία και την προκατάληψη. Πώς ακριβώς έγινε η αφορμή για να στηθεί αυτή η έκθεση;                                                                                                                                               Η αφορμή δόθηκε καταρχάς από τη σύμπτωση μεταξύ του τίτλου της φετινής ΦωτοΜπιενάλε και της ταινίας του Dreyer “Ordet” (Λόγος), που πραγματεύεται ζητήματα πίστης και παρουσιάζεται στην έκθεση πλάι στα έργα των συμμετεχόντων καλλιτεχνών. Η αρχική πρόθεση λοιπόν ήταν να προσθέσουμε μια ακόμη παράμετρο στη θεματική της Μπιενάλε – την ένταση μεταξύ θρησκευτικού και λογικοκρατούμενου Λόγου – συναισθήματος, ενσυναίσθησης, λογικής και γνώσης. Σε ένα δεύτερο επίπεδο, η αισθητική και η σκηνοθετική ματιά της ταινίας – το φως και οι σκιές, η επιβλητικότητα της φύσης, ο χειρισμός των ηθοποιών – όλα στοιχεία που παίζουν κεντρικό ρόλο στη διαπραγμάτευση του θέματος, επηρέασαν σημαντικά την επιλογή των καλλιτεχνών.

Ποιά ζητήματα θέτουν οι συμμετέχοντες καλλιτέχνες στο διάλογό τους με το κοινό;                                                         Όσο και αν τα έργα της έκθεσης είναι διαφορετικά μεταξύ τους και διατηρούν την αυτονομία τους μέσα από την τοποθέτησή τους στο χώρο, διατρέχονται όλα έναν κοινό παρονομαστή: την κυριαρχία της φύσης και την απουσία της ανθρώπινης μορφής ή την διακριτική της παρουσία που ποτέ δεν συνδέεται άμεσα με το κοινό, είτε λόγω απουσίας βλέμματος, είτε λόγω πληθώρας βλεμμάτων. Συνολικά, τα απαλλαγμένα από ανθρώπινη μορφή τοπία και οι “απρόσωποι” χαρακτήρες μεταφέρουν στο θεατή μια αίσθηση αβεβαιότητας, ένα ερωτηματικό για τη φύση των χαρακτήρων και για το χαρακτήρα της φύσης, λειτουργώντας σαν ένας προθάλαμος προσωπικών ανιχνεύσεων.                                                                                                                                      

Έκθεση  «Accrochage» της Δήμητρας Χατζηπαύλου στο   .ΕS

 (Περιοδικό 'Φιλμ Νουάρ' τευχ. 49  22-11-2012)

(Συνέντευξη της Δήμητρας Χατζηπαύλου)

Οι φωτογραφίες που αποτελούν την έκθεσή σου φαίνεται με την πρώτη ματιά να μην αποτελούν ένα ενιαίο σύνολο. Ποιό είναι το νήμα που τις ενώνει;                                                                                                                 Φωτογραφίζω αυτό που υπάρχει, αυτό που πραγματικά βλέπουμε. Κινούμαστε ανάμεσα σε εικόνες, σ' ένα τρομακτικό αριθμό από εικόνες. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο άνθρωπος του σήμερα είναι πιο ''ανοιχτόμυαλος'' από τον άνθρωπο του χτες. Τόσα γυμνά σώματα απεικονίζονται στη διαφήμιση, στον κινηματογράφο και σε άλλες πτυχές της ζωής μας. Τόσοι διαφορετικοί άνθρωποι (άλλοι με πολλά τατουάζ, με διαφορετικά χρώματα μαλλιών ακόμα και πράσινο και μπλε) γύρω μας περιστρέφονται. Τόσες ανάγκες που δεν είχαμε φανταστεί ότι θα έχουμε και τόσα προϊόντα διαφήμισης να μας συντροφεύουν. Παρόλα αυτά παρατηρώ πως κρίνουμε τους ανθρώπους σύμφωνα με τη δική μας εικόνα. Ψάχνουμε να βρούμε γύρω μας μία σύνδεση που εμείς έχουμε συνηθίσει να αναγνωρίζουμε ως σύνδεση. Έτσι, αμφιβάλλω και προσπαθώ να φωτογραφίζω με την ίδια ''σύγχυση'', που υπάρχει και στην παρούσα έκθεση, στο μυαλό μου. Δεν ξέρω αν θα κρίνω ποτέ μια εικόνα ως καλή ή μια έκθεση ως  επιτυχημένη. Η μόνη αλήθεια που έχω βρει είναι αυτή η σύγχυση που υπάρχει στη ζωή του καθένα από εμάς, η οποία εξελίσσεται σαν ένα ντόμινο. Εμείς απλά συνεχίζουμε χωρίς καμία επιμέλεια.

Η ενασχόλησή σου με το γυμνό σημαίνει κάτι για σένα;                                                                                                         H σχέση μου με το γυμνό ή καλύτερα η ματιά μου ως προς αυτό είναι παιδική. Προσπαθώ ακόμα για αυτό. Είναι δύσκολο να το πετύχει κανείς, γιατί μεγαλώνουμε, βλέπουμε, κρίνουμε σύμφωνα με όσα έχουμε δει, συμβιβαζόμαστε. Σε όλη αυτή την εσωτερική πρόσθεση κρίνω απαραίτητη την αφαίρεση. Το ξέρω, η συναισθηματική  αφαίρεση δεν είναι μία εύκολη πράξη, πόσω μάλλον για ένα ''παιδί''. Αλλά, παρ’ όλα αυτά, είναι η μόνη λύση για μια ειλικρινή απόδοση. Έτσι λοιπόν αφαιρώ εικόνες από τη βιολογική μου εξέλιξη, από όσα ακούω ή βλέπω ( κατηγοριοποιώντας τα σε ένα τμήμα ανάπτυξης, ηλικιακής και προσωπικής).Προσπαθώ να φθείρω τα έντονα χρώματα και τα συμπαγή σχήματα, και να επεξεργαστώ αυτές τις εικονικές μνήμες χωρίς ήχο και στέρεα μορφή. Τότε, το γυμνό γίνεται ένας λευκός καμβάς, τόσο ειλικρινής όσο ποτέ δεν είχαμε δει, παρά μόνο ως παιδιά.

Ως νέα φωτογράφος βλέπεις την καλλιτεχνική φωτογραφία ως μια πιθανή επαγγελματική διέξοδο;   

Σπουδάζω αρχιτεκτονική και φωτογραφίζω. Φωτογραφίζω στην κλίμακα που κάποιος άλλος   δουλεύει ως φωτογράφος, ασχολείται με τη φωτογραφία ή την έχει ανάγκη. Δεν μπορώ να εκφράσω έναν ορισμό για αυτό που νιώθω ότι με ωθεί στη φωτογραφία γιατί τότε φοβάμαι πως θα σταματήσω να φωτογραφίζω όπως κάποιος νιώθει, γεύεται, εκφράζεται, εκτονώνεται. Μεγαλώνω σε μία εποχή που η απόδοση μιας διαδικασίας έκφρασης μεταφράζεται ποσοτικά και όχι ποιοτικά. Οτιδήποτε δεν αποδίδει κέρδος εκφράζει μία ''οικιακή'' απασχόληση. Αυτό που πραγματικά πιστεύω (γνωρίζοντας τον ρομαντισμό μου, λόγω ηλικίας), είναι ότι ένας φωτογράφος χρειάζεται να μένει πιστός στις ''διατροφικές'' του συνήθειες, αυτές που αληθινά τον τρέφουν για να ''παράγει'' μια εικόνα.  Όταν μετατραπεί η έκφραση και το βίωμα σε έργο, τότε μπορούμε να μιλήσουμε για επαγγελματικές διεξόδους ή εξόδους για την εποχή μας.

Έκθεση «Φυγές» του Δημήτρη Συμεωνίδη  στην Gallery Toss                                     (Περιοδικό 'Φιλμ Νουάρ' τευχ. 45  25-10-2012)

(Συνέντευξη του Δημήτρη Συμεωνίδη)

Η γυναίκα που φεύγει είναι κάτι δραματικό για έναν άνδρα. Εσύ το αντιμετωπίζεις με έναν ανάλαφρο τρόπο. Πώς ακριβώς λειτουργεί μέσα σου αυτή η φυγή;

Όταν κάποιος φεύγει είναι σκληρό και για τους δύο. Τουλάχιστον εκ πρώτης όψεως. Συνήθως σε μία τελματώδη σχέση, πιο αποφασιστική εμφανίζεται μία γυναίκα στο να φύγει. Εμείς βολευόμαστε περισσότερο σε μία κατάσταση, έχουμε λόγω κοινωνικών αντιλήψεων και συμπεριφορών περισσότερες διεξόδους διασκέδασης, χόμπυ, δραστηριοτήτων που μας γεμίζουν.

Έτσι στις φωτογραφίες μου βλέπουμε γυναίκες άλλες πολύ αποφασιστικές, άλλες με αμφιβολίες αλλά που όλες προχωράνε μπροστά πηγαίνοντας σε ένα συμβολικό φως. Βλέπουμε γυναίκες που κοιτάζουν πίσω τους για ένα κομμάτι του εαυτού τους που πλέον  αφήνουν και άλλες που με αυτοπεποίθηση και ίσιο κορμί εγκαταλείπουν.

Φεύγουν με αξιοπρέπεια ή όχι, σίγουρα όχι ανάλαφρα και διεκδικούν μία νέα ζωή. Μετά από μία φυγή υπάρχει μία καινούρια αρχή. Το ίδιο θα έπρεπε να κάνουμε και οι άντρες. 

Νιώθεις ότι μ' αυτή τη δουλειά εξορκίζεις το κακό και απομυθοποιείς την κατάσταση της φυγής;

Δεν βρίσκω κάτι κακό για να το ξορκίσω. Ίσως είναι στη φύση μας όλοι αυτοί οι κύκλοι που κάνει η ζωή. Έχω μία φωτογραφία σε ένα λούνα-παρκ. Η γυναίκα φεύγει προς το φως αλλά σε λίγο πάλι γυρίζει εκεί που ξεκίνησε.

Ζούμε μία ζωή βασισμένη σε κανόνες κοινωνικούς και κυρίως θρησκευτικούς. Δεν ξέρω κατά πόσο οι κανόνες αυτοί συμβαδίζουν με τα πραγματικά μας ένστικτα και την ανθρώπινη φύση.

Πώς συνδιαλέγεται ο γυναικείος λόγος με τις φωτογραφίες σου και πώς συνυπάρχει μ' αυτές στην έκθεση;

Είχα την τύχη να γνωρίσω δύο συγγραφείς, την Μαίρη Κλιγκάτση και την Κατερίνα Χανδρινού, οι οποίες με την γυναικεία ματιά τους και τον υπέροχο λόγο τους αναδεικνύουν ακόμα πιο πολύ το νόημα των φωτογραφιών. 

Δεν επεξηγούν απόλυτα. Δίνουν με έναν ιδιαίτερο τρόπο, σχεδόν ποιητικό ερεθίσματα για σκέψη, δημιουργούν ίσως αντίλογο και ταυτόχρονα εξάπτουν ακόμα πιο πολύ την φαντασία.

Στην έκθεση τα κείμενα βρίσκονται δίπλα από τις φωτογραφίες, έτσι έχουν άμεσες συνέπειες στη σκέψη του θεατή.

Εκθέσεις του Νίκου Ευαγγελόπουλου και της Μαρίας Μιτζάλη στα Λουτρά Παράδεισος                                                                                (Περιοδικό 'Φιλμ Νουάρ' τευχ. 41  27-9-2012)

(Συνέντευξη της Μαρίας Μιτζάλη )

Τί διαπραγματεύεστε με το έργο σας και ποιά η σύνδεσή του με την  φυσική και πνευματική κάθαρση στην οποία παραπέμπει ο χώρος;                                                                                                                                                                         Η ιδέα του έργου είναι να δημιουργηθεί ένας μικρός προσωρινός ναός στο κέντρο της πόλης αφιερωμένος στο σώμα,  προβάλοντας δημόσια την καθημερινή ιδιωτική “ιεροτελεστία” του πλυσίματος. Μια ωδή για το πεπερασμένο, το εναλασόμενο, το ζωντανό, το ανθρώπινο. Το στοίχειο του νερού, η αρχή της ζωής, είναι σύμβολο ρυθμού και μεταβλητότητας. Γι αυτό και ο καθαρισμός του σώματος, η διαδικασία της βύθισης και της ανάδυσης , το πέρασμα μέσα από το νερό, συμβολίζει για διάφορες θρησκείες τον θάνατο ενός παλιού εαυτού, τον εξαγνισμό και την αναγέννηση της ψυχής και της συνείδησης, καθώς και το πέρασμα από μια φάση της ζωής στην επόμενη.

Σε ποιο βαθμό νομίζετε ότι συμβάλλει η “κατά μόνας” εξερεύνηση του γυμνού μας σώματος στο καθημερινό μπάνιο στην συμφιλίωσή μας με τη φθαρτότητά του;                                                                                                              Το καθημερινό μπάνιο είναι μια ώρα της ημέρας που κανείς έχει την ευκαιρία συνήθως να περνάει λίγη ώρα αναπόσπαστα μόνος, γυμνός με το σώμα του και θεωρώ ότι τότε ίσως συνειρμικά, αναρωτιέται για τα πλέον υπαρξιακά ζητήματα μέσω της παρατήρησης μικροαλλαγών πάνω στο σώμα. Έτσι κάτω από το ντους έρχεται μια μικρή στιγμή αυτογνωσίας και συμφιλίωσης με τη φθαρτότητα μας. 

Γιατί επιλέξατε να παρουσιάσετε “άυλες” φωτεινές, κινούμενες εικόνες ανθρώπων στο ιδιωτικό λουτρό της κατοικίας τους και όχι “στατικές” φωτογραφίες;                                                                                                                    Αυτό το έργο είναι έτσι σχεδιασμένο, ώστε να ενσωματώνεται μέσα στο χώρο - ο χώρος ο ίδιος είναι κομμάτι του έργου. Οι προβολές κινουμένων εικόνων πάνω στους τοίχους, που οριοθετούνται από τις αρχιτεκτονικές γραμμές του Χάμαμ, ενισχύει αυτή τη σχέση.

       Φεστιβάλ φωτογραφίας με άρωμα Βαλκανίων
       (Περιοδικό 'Φιλμ Νουάρ' τευχ. 41  27-9-2012) 


(Συνέντευξη του επιμελητή της έκθεσης "Καθόλου Τυχαία μαζί" Βασίλη Καρκατσέλη)

Με ποιο τρόπο τόσοι πολλοί φωτογράφοι από διάφορες γωνιές των Βαλκανίων βρίσκονται "Καθόλου Τυχαία μαζί";                                                                                                                                                                                       Το δίκτυο που στήσαμε στα Βαλκάνια με το ΦΚΘ, 15 χρόνια τώρα, λειτουργεί και αποδίδει.  Ίσως είναι το δεκανίκι για να ανταπεξέλθουμε από την κρίση.                                                                                                                        Επίπεδο δεύτερο, που απευθύνεται κυρίως στους φωτογράφους και τους  ειδικούς της θεωρίας.  Σήμερα η φωτογραφία δεν είναι μία. Υπάρχουν πολλοί τρόποι έκφρασης και δημιουργίας με το συγκεκριμένο μέσον. Και στο επίπεδο του περιεχομένου (τι θέλουμε να πούμε με το έργο μας) και στο επίπεδο της φόρμας (πως το διατυπώνουμε). Αυτά είναι το καθόλου τυχαία.                                                                                                                  Το μαζί είναι η θέση μας για την εποχή, για την κρίση, για τη δημιουργία, για το διάλογο περί τέχνης και τη θέση της στην κοινωνία.

Τί διαπραγματεύεται η έκθεση στο Γενί Τζαμί;                                                                                                             Την σχέση του ανθρώπου με τον εαυτό του,  το ασυνείδητο, τους άλλους και την κοινωνία.  

                                                

Αποτελεί η φωτογραφική παραγωγή των Βαλκανικών χωρών ένα ενιαίο σύνολο, έτσι ώστε να μπορούμε να μιλάμε για “Βαλκανική Φωτογραφική Σκηνή”;                                                                                                                      Τα Βαλκάνια είναι μία ενιαία ενότητα χωρών, με πολιτιστικούς παράγοντες οι οποίοι ταυτόχρονα ενοποιούν και διαχωρίζουν. Σαν δένδρο, που αν και ριζωμένο στα βουνά του, στέκει μεταξύ Δύσης και Ανατολής. Οι ευκολίες στην επικοινωνία και τις μετακινήσεις ομογενοποιούν και ταυτόχρονα κάνουν ορατές τις διαφορές. Η σύγχρονη Ευρωπαϊκή φωτογραφική σκηνή ψάχνει να βρει τον εαυτό της, πέρα από τις κατηγοριοποιήσεις που υπήρχαν και λειτουργούσαν είκοσι χρόνια πριν. Οι παλιές σχολές με το ξεχωριστό και ευδιάκριτο έργο, το ίδιο. Γιατί όχι και η Βαλκανική;

                




                                                                                                      
Δύο εκθέσεις φωτογραφίας, στα πλαίσια του 15ου Αντιρατσιστικού Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης

(Περιοδικό 'Φιλμ Νουάρ' τευχ. 38  21-6-2012)

(Συνέντευξη του Τόλη Κεσίδη και του Φασίλ Βαχίτ, που συμμετέχουν στην έκθεση “λίγο κοντά λίγο μακριά” “προσωπεία")

Πώς βιώνουν την “Ου – Τοπία” (τίτλος μιας άλλης έκθεσής σας που 'τρέχει' παράλληλα) οι νέοι στην εποχή που ζούμε; 

Η Ου-Τοπία είναι το μέσα και το έξω μας, η καθαρότητα της ματιάς μας, το δύσκολο να είναι εύκολο ... Όταν ο θεατής βρίσκεται απέναντι στο έργο, είναι υποχρεωμένος να βρεθεί αντιμέτωπος με την όποια πραγματικότητα του επιδεικνύει ο καλλιτέχνης. Έτσι το θέαμα που μπορεί αυτός ο άνθρωπος να αποφεύγει στην καθημερινότητά του, εκεί υποχρεούται να το δει και να το επεξεργαστεί, με ότι συνέπεια μπορεί να έχει αυτό.

Σε ποιό βαθμό μπορεί ένας ερασιτέχνης φωτογράφος, δουλεύοντας μέσα από μια ομάδα, να κάνει τη δική του παρέμβαση στα τεκταινόμενα σήμερα;

'Ενας ερασιτέχνης φωτογράφος μπορεί να επέμβει στα σημερινά τεκταινόμενα αναδεικνύοντας μέσω της φωτογραφίας, βοηθούμενος από την στήριξη που του παρέχει μια ομάδα, τον ξεπεσμό της σημερινής κοινωνίας και την ατομικότητα που τη χαρακτηρίζει.                                                           Τόλης Κεσίδης

Τί σημαίνει για έναν  σκληρά εργαζόμενο Αφγανό μετανάστη η ερασιτεχνική ενασχόληση με τη φωτογραφία;    
Η φωτογραφία είναι μια διέξοδος από την καθημερινότητα, μέσα από την οποία ταξιδεύω και αισθάνομαι ότι είμαι ένα περιπλανώμενο μάτι... Είναι μια πρόκληση για εμένα  γιατί η χώρα αυτή έχει πολλά και διαφορετικά τοπία να αποθανατίσω!
Φασίλ Βαχίτ

Caroline May, Φωτεινή Παπαχατζή και Μαρία Πασχαλίδου «Πέρα από τα όρια του βλέμματος»

 (Περιοδικό 'Φιλμ Νουάρ' τευχ. 34  24-5-2012)   

(Συνέντευξη της κας Δόμνας Γούναρη,  μιας από τις επιμελήτριες της έκθεσης)

Πώς συναντιούνται μεταξύ τους στην έκθεση οι τρεις αυτές εικαστικές προτάσεις; 
 

Η έκθεση αποτελείται από τρία ανεξάρτητα ως προς το θέμα το οποίο διαπραγματεύονται πρότζεκτ. Παράλληλα και οι τρεις εικαστικοί δημιουργοί χρησιμοποιούν την φωτογραφία ως βασικό εκφραστικό μέσο ενώ η κάθε μια διευρύνει και συνδυάζει με το ξεχωριστά μοναδικό της ύφος τις τεχνικές μεθόδους και τα εννοιολογικά εκφραστικά όριά του. Ακόμη, η σύνδεση του λόγου με την εικόνα αποτελεί το πιο κοινό χαρακτηριστικό τους στοιχείο.

Παρατηρούμε ότι την τελευταία περίοδο στο πρόγραμμα του ΚΣΤΘ περίοπτη θέση έχει η φωτογραφία. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι εικαστικοί καλλιτέχνες της νεότερης γενιάς κάνουν εκτεταμένη χρήση αυτού του μέσου;           
                                                                                                                                               Το ΚΣΤΘ έχει ως βασικό στόχο την προβολή και προώθηση όλων των νέων μέσων καλλιτεχνικής έκφρασης. Ένα τέτοιο παράδειγμα αποτελεί το εκτενές και πολύπλευρο αφιέρωμα στο animation και της βίντεο τέχνης, το οποίο διοργάνωσε και παρουσίασε τον Απρίλιο του 2011. Η φωτογραφία ως ένα από τα δύο ρεαλιστικά μέσα καταγραφής αποτελεί σημαντικό κομμάτι πολλών από τα πρότζεκτ εκείνα τα οποία θέτουν στο επίκεντρό τους την άμεση μαρτυρία και το ντοκουμέντο, ένα είδος με το οποίο καταπιάνονται πολλοί νέοι καλλιτέχνες σήμερα. 

Σε ποιο βαθμό εκφράζονται μέσα από το καλλιτεχνικό έργο τα χαρακτηριστικά μιας εποχής; 
 

Και οι τρεις εικαστικοί επί της ουσίας, καταπιάνονται με θέματα τα οποία χαρακτηρίζουν την σημερινή εποχή: Η Μαρία Πασχαλίδου με φωτογραφίες οι οποίες απεικονίζουν στιγμές της καθημερινής ζωής μέσα στο αστικό τοπίο προκαλεί την λεκτική αντίδραση του κοινού και το αφήνει να εκφραστεί μέσω ενός οικείου αντικειμένου πλέον για την εποχή μας, του πληκτρολογίου ενός Η/Υ. Η Caroline May εξετάζει μέσω του φωτογραφικού φακού τις συνθήκες διερεύνησης ομοφοβικών φόνων οι οποίοι διεπράχθησαν την τελευταία δεκαετία σε πάρκα του Λονδίνου ενώ τέλος, η Φωτεινή Παπαχατζή καταγράφει το επιβεβλημένο από τις δυνάμεις της παγκοσμιοποίησης μοντέλο ιεράρχησης των εκδιδόμενων γυναικών της πόλης Σαλβαδόρ ντε Μπαΐα στη Βραζιλία.

Χριστίνα Βούλγαρη “Brain('s) remains”) (Περιοδικό 'Φιλμ Νουάρ' τευχ.30 26-4-2012)  

Πως ξεκίνησε η ιδέα για την έκθεση;
Αφορμή για τη "γέννηση" της φωτογραφικής αυτής ενότητας, στάθηκε η παράσταση "Tied Died" της Έλλης Τελεβάντου στο Τμήμα Θεάτρου του Α.Π.Θ. Η συμμετοχή μου σε αυτή και η διαρκής φωτογράφηση κατά τις πρόβες, των κεφαλιών που λειτουργούσαν ως σκηνογραφικά και περιγραφικά στοιχεία του έργου, με ενέπνευσε και με οδήγησε σχεδόν ασυναίσθητα μετά από λίγους μήνες, στο Brain('s) remains.  

Πώς ακριβώς εννοείτε το “Brain('s) remains”;
Μορφολογικά με την πρώτη ματιά παρατηρεί κανείς πως έχουμε να κάνουμε με το ανθρώπινο κεφάλι. Πρόκειται όμως απλώς για το περίβλημα. Με ενδιέφερε να αποδώσω την ιδέα της σκέψης και της μνήμης μέσα σε αυτό. Το μυαλό είναι η πιο δυνατή, πιο περίπλοκη μα και η τόσο πολύτιμη "μηχανή" μας. Τα πάντα παραμένουν και φωλιάζουν εκεί μέσα και όσο κι αν θέλουμε να διώξουμε καταστάσεις, μνήμες, πρόσωπα, εμπειρίες, λάθη και σωστά, πάντα παραμένουν υπολείμματα. Ίσως τελικά να μην πρόκειται καν για υπολείμματα, αλλά να χαράσσονται όλα αυτούσια και χωρίς τίποτα να λείψει. Από εκεί και πέρα, το πως ερμηνεύονται όλα όσα χαράσσονται ανεξίτηλα είναι προσωπική υπόθεση του κάθε μυαλού. Είναι ξέχωρη υπόθεση και μοναδική υπόθεση, όσο μοναδικός είναι ο κάθε άνθρωπος. Η ερμηνεία είναι αποτέλεσμα πολλών παραγόντων για τον καθένα από εμάς. Με βάση αυτή τη σκέψη και το Brain('s) remains, δίνει ένα εφαλτήριο, ένα σύνολο που εν τέλει ο κάθε θεατής θα αποφασίσει και θα ερμηνεύσει πέρα από τις προθέσεις του δημιουργού και τις συνθήκες της δημιουργίας, αν το μυαλό παραμένει δυνατό, πληγωμένο, καθαρό, νηφάλιο ή θολό, αν κρατάει τα απαραίτητα υπολείμματα μνήμης ή αν κάνει πως ξεχνάει και διαγράφει. Θα το αφήσω στο θεατή και στο χρόνο να αποφασίσει, πέρα από το γεγονός πως εγώ ως δημιουργός αυτού του συνόλου, θεωρώ πως τίποτα δεν διαγράφεται από το μυαλό όσο και αν ψευδαισθητικά υποκρινόμαστε πως έχει χαθεί. Στην περίπτωση που κάτι έχει ξεπεραστεί, μένει το υπόλειμμά του ως βαθιά χαραγμένη εμπειρία και μπαίνει στο χρονοντούλαπο του μυαλού. Είναι όμως αυτό το απίστευτο συρτάρι που ανά πάσα ώρα και στιγμή με την κατάλληλη αφορμή μπορεί να ανοίξει με δύναμη. Αυτές μου τις σκέψεις θέλησα να μορφοποιήσω μέσα από τις εικόνες μου, παραμορφώνοντας αρκετά και επεξεργαζόμενη τις αρχικές φωτογραφίες.  

 

Τί ρόλο μπορεί να παίξει η τέχνη στην σημερινή πραγματικότητα;                                              Η απάντηση είναι τόσο αυθόρμητη, πηγαία, τετριμμένη μα και αδιανόητα διαχρονική. Η τέχνη μπορεί να διαδραματίσει σημαντικότατο ρόλο. Σε μία εποχή όπου το μυαλό μας και η ζωές μας μπλέκονται σε ένα κυκεώνα πληροφοριών, παιχνιδιών εξουσίας, πρακτικών και θεωρητικών προβλημάτων και καθημερινών ιστοριών "τρέλας", η τέχνη μπορεί και οφείλει να σταθεί απέναντι σε όλα αυτά παρηγορητικά, κριτικά και καταδεικτικά. Δεν μπορεί παρά να συνδέεται διαρκώς με τον άνθρωπο και τη ζωή, ίσως περισσότερο από ποτέ. Τέχνη, έμπνευση, προβληματισμός και συμμετοχή είναι η ίδια η ζωή. Έτσι λοιπόν, η καλλιτεχνική δραστηριότητα σε αυξημένους ρυθμούς και άμεση επαφή με τον άνθρωπο, δεν έχει παρά να φέρει ευεργετικά αποτελέσματα. Μην μεμψιμοιρούμε και μην απογοητεύομαστε. Έχω ακούσει πάμπολλες φορές τη φράση "Εδώ δεν έχουμε να βγάλουμε το μήνα...θα ασχοληθούμε με την τέχνη?" Δεν αμφισβητεί κανείς την αξία της καθημερινής επιβίωσης. Την ίδια στιγμή όμως, ας αναλογιστούμε και την αξία της τροφής του πνεύματος.

Έλενα Ανδρέου, Λιάνα Λεωνίδου, Χρύσα Μανδαλιάνου, Χριστίνα Σέρρου, Βίκυ Παπαγγελή, Αφροδίτη Τριανταφυλλίδου, Δήμητρα Χατζηπαύλου, Έλενα Δαλαμάνγκα, Βασίλης Μπατσιούλας, Παύλος Δημητρόπουλος "Φόβος... Εντός"                                                    (Περιοδικό 'Φιλμ Νουάρ' τευχ.26 15-3-2012)

Γιατί... "Φόβος εντός";

Όλα τα γεγονότα που διαδραματίζονται γύρω μας είναι σαν πρόσφορο έδαφος για την άναπτυξη του Φόβου. Ένα επίκαιρο συναίσθημα για το οποίο οι άνθρωποι αποφεύγουν να μιλήσουν. Εμείς μέσα από το φακό μας προσπαθούμε να αποτυπώσουμε, να εκφράσουμε και ίσως να απελευθερώσουμε με κάποιο τρόπο τους φόβους μας... Έλενα Ανδρέου

Τί είναι αυτό που ενώνει φωτογραφικά την παρέα σας;
Είμαστε μια ομάδα ανθρώπων τελείως διαφορετικοί ο ένας από τον άλλον, με διαφορετικές σπουδές, διαφορετικές δουλειές, αλλά με ένα κοινό παρονομαστή την αγάπη μας για τη φωτογραφία. Είναι η κοινή μας ανάγκη να αποτυπώσουμε σε μία εικόνα όσα δε μπορούμε να περιγράψουμε με λόγια... Χριστίνα Σέρρου

Τί θέση έχει η φωτογραφία στη ζωή σου στους δύσκολους αυτούς καιρούς;
Θα μπορούσα να το περιγράψω μόνο με μία λέξη, ΟΑΣΗ. Σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς η φωτογραφία είναι ανάσες ζωής. Μαζεύονται στο κεφάλι σου όλα και χορεύουν σαν τρελά. Τότε παίρνεις το μαγικό όπλο (μηχανή), οπλίζεις και shootάρεις .. και ξαφνικά η τρέλα στο κεφάλι γίνεται εικόνα.. και εσύ κάθε φορα διώχνεις και κάποιο άλλο άσχημο από μέσα σου... κάθε φορά... παίρνεις ακόμη μια ανάσα. Βίκυ Παπαγγελή

Λυδία Δαμπασίνα "Party’s over-Starts over (Το γλέντι τελείωσε-Το γλέντι ξαναρχίζει)"  (Περιοδικό 'Φιλμ Νουάρ' τευχ.22 16-2-2012)

Πώς λειτουργεί ο γραπτός λόγος που ενσωματώνετε στις εικόνες σας;
Τα έργα απαρτίζονται από δύο ξεχωριστά μέρη - μια φωτογραφική εικόνα στο άνω μέρος και ένα κείμενο, που προέρχεται ως επί το πλείστον από τον ημερήσιο ελληνικό ή γαλλικό τύπο, τοποθετημένο στο κάτω μέρος. Η Anne-Laure Oberson, επιμελήτρια, γράφει: «Το κείμενο μπορεί να το κρατήσει ολόκληρο, εναλλάξει μπορεί να κοπεί από το περιβάλλον του, ένα μέρος μόνο να «πλαισιωθεί». Με αυτήν την πράξη παίρνει μια καινούργια ύπαρξη, όχι πλέον ενός άρθρου της εφημερίδας αλλά μιας φράσης που δημιούργησε η καλλιτέχνης, και αυτό παρ ‘όλες τις ακριβείς αναφορές στην πηγή του πρωτότυπου κειμένου. Πρώτα παρατηρούμε την εικόνα, λόγω της κυρίαρχης αναλογίας της, αλλά το κείμενο που διαβάζεται έπειτα γίνεται πλήρες μέρος της εικόνας, έως ότου το πέρασμα από το ένα στο άλλο εναλλάσσεται και δεν ξέρουμε πια ποιο προηγείται του άλλου.»

Με ποιο τρόπο χρησιμοποιείτε τη φωτογραφία στο έργο σας;
Οι φωτογραφίες είναι κατασκευασμένες (μέγεθος 170Χ125 εκ.), με αυστηρή ( ος 170Χ124 εκ.)μένες με αυστηρμετωπική λήψη.





Θεωρείτε ότι σ' αυτούς τους χαλεπούς καιρούς που ζούμε ο καλλιτέχνης μπορεί απλά να αρκείται στην κατάθεση του καλλιτεχνικού του έργου;
“Γιατί ουκ επ’άρτω μόνω ζήσεται άνθρωπος.” (Ματθ. 4,4) Αυτό ακριβώς εννοούσε ο Godard - ο οποίος μέχρι σήμερα εξακολουθεί τον πόλεμό του κρυμμένος - όταν είχε πεί για το “Νέο κύμα” κινηματογραφιστών : “ Ήμασταν σαν τους χριστιανούς στις κατακόμβες. Πιστεύαμε πως το σινεμά ήταν το ίδιο σημαντικό όσο και το ψωμί”.

Γιατί... "   

 

ΟΙ ΕΠΙΘΕΣΕΙΣ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΩΝ ΖΑΠΑΤΙΣΤΑΣ ΣΥΝΕΧΙΖΟΝΤΑΙ ...

(Μετάφραση από την εφημερίδα CUARTO PODER (ΤΕΤΑΡΤΗ ΕΞΟΥΣΙΑ), Tuxtla Gutierrez, Chiapas, Mexico,19-9-2011)

Το Κέντρο για τα Δικαιώματα των Γυναικών των Τσιάπας

ΑΠΟΚΗΡΥΣΣΕΙ ΤΗΝ ΕΠΙΘΕΣΗ ΣΕ ΟΙΚΙΣΜΟ ΖΑΠΑΤΙΣΤΑΣ


Το Κέντρο για τα Δικαιώματα των Γυναικών των Τσιάπας εξέφρασε την ανησυχία του για την επίθεση της ομάδας “Ειρήνη και Δικαιοσύνη” που έγινε ενάντια στον οικισμό Ζαπατίστας La Dignidad (Η Αξιοπρέπεια), στα βόρεια της επαρχίας Τσιάπας, για να τους στερήσουν τη γη και τις καλλιέργειές τους.
Σε επικοινωνία που είχαμε, αναφέρουν ότι σε κλίμα βίας που συνεχώς αυξάνεται στις 13 Σεπτεμβρίου από τους παραστρατιωτικούς της ομάδας “Ειρήνη και Δικαιοσύνη” ενάντια στην κοινότητα San Patricio, στον αυτόνομο επαναστατικό δήμο των Ζαπατίστας La Dignidad, Τσιάπας, του επίσημου δήμου Sabanilla και τις παρακείμενες κοινότητες Tila “συγκεντρωνόμαστε για να διαμαρτυρηθούμε γι' αυτές τις επιθέσεις που τρομοκρατούν τις γυναίκες της περιοχής, που προσπαθούν να στερήσουν τους συντρόφους και τις συντρόφισσες Ζαπατίστας τη γη που επανακατέλαβαν από τους γαιοκτήμονες εδώ και 15 χρόνια και καλλιεργούν για την καθημερινή τους επιβίωση”.
Καταγγέλουν τον οργανισμό “Ειρήνη και Δικαιοσύνη”, καθώς αυτός ο οργανισμός, με τη βοήθεια της κυβέρνησης και του Στρατού, “έχει ερημώσει αυτή την περιοχή για περισσότερο από 15 χρόνια, με επιθέσεις σε οργανωμένες κοινότητες κι αυτές που είναι βάσεις των Ζαπατίστας, μετατρέποντας τις γυναίκες σε αντικείμενο και πολεμικό λάφυρο, με σκοπό να κάνουν πραγματικότητα τα σχέδια της κυβέρνησης, που επιχειρούν να βάλουν τέλος στη δίκαια επανάσταση των Ζαπατίστας και στους αγρότες και τις αγρότισσες που εναντιώνονται στις νεοφιλελεύθερες πολιτικές.”
Επισημαίνουν οτι με την ευκαιρία των εκλογών, οι ομάδες του κυβερνητικού κόμματος (PRI), όπως η “Ειρήνη και Δικαιοσύνη”, παίρνουν φιλοπόλεμη θέση για να ξανακαταλάβουν την πολιτική εξουσία της περιοχής με τη βία και με οποιοδήποτε κόστος, σε δήμους που κατοικούνται από ιθαγενείς Ζαπατίστας, όπως αποδείχτηκε με τα γεγονότα που έγιναν στο San Patricio.
Με την ευκαιρία αυτών των γεγονότων, οι γυναίκες του Κέντρου για τα Δικαιώματα των Γυναικών των Τσιάπας, απαιτούν την άμεση παύση των επιθέσεων στις κοινότητες Ζαπατίστας. Να τιμωρηθούν οι υπεύθυνοι των επιθέσεων που έγιναν τα τελευταία 15 χρόνια μέχρι και σήμερα.
Να σταματήσει η κυβέρνηση και ο Στρατός να υποστηρίζουν, να συντηρούν και να ενθαρρύνουν την οργάνωση “Ειρήνη και Δικαιοσύνη” και όλες τις παραστρατιωτικές ομάδες στην επαρχία Τσιάπας.
Επίσης ζητούν να γίνεται σεβαστό το δικαίωμα των γυναικών, των ανδρών και όλων των αγροτικών οικογενειών να κατέχουν και να καλλιεργούν τη δική τους γη, και να ζουν ειρηνικά, με δικαιοσύνη και αξιοπρέπεια. Να γίνεται σεβαστή η αυτονομία των κοινοτήτων των Ζαπατίστας και των χωριών των ιθαγενών.

Το επίσημο, αυθεντικό site των Ζαπατίστας στο Μεξικό είναι http://enlacezapatista.ezln.org.mx/